Kiedy komunikat JA jest przydatny w pracy nauczyciela

Tekst powstał w oparciu o fragmenty publikacji E. Maksymowska , Z.Sobolewska, M.Werwicka „Wychowywać ucząc” wyd. CODN w przygotowaniu

Przypomnijmy formułę komunikatu JA:
Ja czuję (się) ……..(nazwa uczucia), gdy ty………(opis konkretnego zachowania).

Ja jestem……………(nazwa uczucia), gdy……………(opis konkretnej sytuacji).

Warunkiem trafnego formułowania komunikatu JA jest wysoka świadomość własnych granic, a zatem możliwość odróżniania własnych myśli i emocji od myśli i emocji innej osoby. Potrzebna jest do tego właściwa analiza sytuacji i rozumienie szerszego kontekstu zachowań innych ludzi.
W praktyce nauczycielskiej komunikat JA może odgrywać rolę skutecznego narzędzia w wywieraniu wpływu na uczniów. Jego skuteczność wiąże się jednak z kilkoma warunkami:

– najlepiej stosować go bezpośrednio w sytuacji, którą chcemy zmienić i której jesteśmy uczestnikami,
– istnieje pozytywna więź nauczyciela z uczniami i relacja jest w miarę symetryczna .
Komunikat JA sam w sobie jest więziotwórczy, lecz nie jest panaceum na wszystko.
W wielu przypadkach bardziej skuteczne jest uzasadnianie swoich wymagań, np. wartościami czy normami ważnymi dla szkoły lub odpowiedzialnością wynikającą z jakiegoś zadania.

Warunkiem trafnego formułowania komunikatu JA jest wysoka świadomość własnych granic, a zatem możliwość odróżniania własnych myśli i emocji od myśli i emocji innej osoby. Potrzebna jest do tego właściwa analiza sytuacji i rozumienie szerszego kontekstu zachowań innych ludzi.- najlepiej stosować go bezpośrednio w sytuacji, którą chcemy zmienić i której jesteśmy uczestnikami,- istnieje pozytywna więź nauczyciela z uczniami i relacja jest w miarę symetryczna .Komunikat JA sam w sobie jest więziotwórczy, lecz nie jest panaceum na wszystko. W wielu przypadkach bardziej skuteczne jest uzasadnianie swoich wymagań, np. wartościami czy normami ważnymi dla szkoły lub odpowiedzialnością wynikającą z jakiegoś zadania.
Istnieją też inne narzędzia wywierania wpływu przez nauczycieli:

– ustanawianie zasad i odwoływanie się do ustalonych norm i reguł,
– wzmacnianie pożądanych zachowań,
– modelowanie zachowania własnym przykładem,
– udzielanie pozytywnych i negatywnych informacji zwrotnych,
– wdrażanie odpowiednich procedur,
– odwoływanie się do tradycji i wypracowanych rytuałów,
– odwoływanie się do wartości, celów i zadań,
– instruowanie (udzielanie informacji).

W doborze środków oddziaływania pomocna jest szybka analiza sytuacji dziecka i potrzeb, które stoją za prezentowanym przez nie zachowaniem. Nauczyciel powinien uwzględniać też swoje potrzeby. Jasno określając własne granice (nie pozwala sobą manipulować, respektuje własne potrzeby), jest spostrzegany jako wiarygodny. Ma wtedy szansę wywierania realnego wpływu na uczniów.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Artykuły dla oświaty. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.