Przeciwdziałanie przemocy w szkole

Tekst powstał w oparciu o fragmenty publikacji E. Maksymowska , Z.Sobolewska, M.Werwicka „Wychowywać ucząc” wyd. CODN w przygotowaniu

Program walki z przemocą w szkole norweskiego badacza i eksperymentatora Dana Olveusa z sukcesem zastosowano w szkołach skandynawskich.

W życie klas zostały wprowadzone następujące reguły postępowania:
– nie będziemy szykanować kolegów,
– będziemy pomagać tym, którym inni dokuczają,
– będziemy się troszczyć o kolegów i koleżanki, którzy często są sami.

W pracy z klasą ważne było, ze uczniowie zaakceptowali te reguły i wiedzieli, jakie zachowania werbalne i pozawerbalne są formą przemocy. Bierność wobec agresji uznano za formę jej akceptacji. Dbano o to, by użyte materiały poglądowe nie inspirowały wyobraźni prześladowców.

Wspólnie z klasami ustalano listę sankcji za poszczególne formy przemocy, przestrzegając zasady, że mają one być dolegliwe dla sprawcy przemocy, ale nie mogą poniżać go jako osoby.

Procedura siedmiu kroków interwencyjnych (wg Dana Olweusa)

I krok – Zauważenie i opisanie sytuacji.

Zalecenia dla nauczyciela:
– przyjmij, że przemoc w szkole nie jest problemem natury karnej, lecz
wychowawczej,
– poważne (dosłownie) traktuj wszelkie przejawy agresji (słownej, fizycznej),
– nastaw się na zauważanie objawów przemocy i interweniowanie,
– zajmij się wszystkimi uczestnikami przemocy, tj. sprawcą, ofiarą i ewentualnymi obserwatorami,
– panuj nad swoimi uczuciami,
– dbaj o godność wszystkich uczestników konfliktu.

II krok – Przerwanie agresji.

Zalecenia dla nauczyciela:
– blokuj przejawy agresji, mówiąc: „Koniec z takimi zachowaniami”, „nie może być tutaj więcej bijatyk”,
– prezentuj się jako rozjemca, a nie jako „przeciwnik”,
– nie pozwól agresorom na ucieczkę, zatrzymaj ich, mówiąc: „Wróci! Najpierw wyjaśnimy, o co poszło a potem pójdziecie”,
– nie upiększaj sytuacji – bierz poważnie to, co było powiedziane i zrobione, nazwij to wprost,
– zapowiedz wyciągnięcia konsekwencji: „To, co się stało, to nie żarty, to będzie miało swoje konsekwencje”,
– zachowaj spokój podczas interwencji.

III krok – Czas do namysłu przed przygotowaniem następnego kroku.

Zalecenia dla nauczyciela:
– ustal ze stronami miejsce na dalsze wyjaśniania zajścia oraz daj czas na zastanowienie się nad rozwiązaniem tej sytuacji,
– wydaj zakaz kontaktowania się ze sobą stron (ewentualnie wyznacz kogoś do egzekwowania tego zakazu),
– daj uczestnikom zajścia czas, by mogli ochłonąć.

IV krok – Rozszerzenie bazy informacyjnej.

Zalecenia dla nauczyciela:
– zbierz relację od każdej strony zajścia; zapytaj, co się stało, kto był w to zaangażowany,
jakie są punkty widzenia, jakie wartości i potrzeby uczestników zajścia zastały naruszone.

V krok – Określanie celów, czyli co chciałbyś osiągnąć.

Zalecenia dla nauczyciela:
– określ cele, jakie chcesz osiągnąć przez swoją interwencję ,
– określ, jak powinna wyglądać relacja pomiędzy stronami konfliktu – bądź przy tym realistyczny,
– zanalizuj jedną lub kilka dróg, jakimi można dojść do tego celu,
– ustal, jakie potrzeby i cele chcą realizować zaangażowane osoby.

VI krok – Planowanie i realizacja zapowiedzianych konsekwencji.

Zalecenia dla nauczyciela:
– dopilnuj, aby zapowiadane konsekwencja zostały zrealizowane, np. wstawienie nowej szyby zostało pokryte z kieszonkowego winowajcy, zniszczony przedmiot został naprawiony itp.,
– dopilnuj aby odbyło to się w ściśle określonym czasie.

VII krok – Kontrola przebiegu i ocena efektu interwencji.

Zalecenia dla nauczyciela:
– ustal, jak przebiega realizacja ustalonych działań,
– sprawdzaj, czy konflikt nie odrodził się bądź nie przeradza się w inny,
– oceń, jak zmieniają się emocje osób zaangażowanych w to zdarzenie,
– nie pozwól ośmieszać realizowanych działań i osiąganych celów.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Artykuły dla oświaty. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.